Arap Alfabesini Öğrenin: ز (Ze) Harfi
Arap Alfabesi Serimize yeniden hoş geldiniz. Bugün, alfabedeki on birinci harf olan ز (Ze) harfini inceleyeceğiz.
İlk olarak, ز harfinin doğru telaffuzunu ve doğru yazımını ele alacak; benzer görünüme ve sese sahip ر ve س gibi harflerle arasındaki farkları açıklayacağız. Ardından, ز harfinin kelime başında, ortasında ve sonunda kullanıldığı örnek kelimeleri inceleyeceğiz. Daha da önemlisi, bu kelimeleri hem Arapça hem de Türkçe örnek cümleler içinde göreceğiz.
ز (Ze) Harfinin Telaffuzu
Arapça ز harfi, Türkçe’deki zaman, zeytin, zar gibi kelimelerde bulunan “z” sesiyle benzer şekilde telaffuz edilir. Bu harf ötümlü (ses tellerinin titreştiği) bir ünsüzdür; yani söylerken ses telleriniz titreşir.
Net bir telaffuz için dilinizi üst ön dişlere yaklaştırın ancak dişlere değdirmeyin. Ses tellerinizi titreştirerek havanın düzgün bir şekilde dışarı çıkmasını sağlayın.
ز harfi yumuşak ve titreşimli (vızıldayan) bir sese sahiptir; bu yönüyle Türkçe konuşanlar için öğrenilmesi en kolay Arapça harflerden biridir. Yakın akrabası olan ve ötümsüz bir ses taşıyan س (s) harfinden farklı olarak, ز belirgin bir ötümlü titreşim özelliğine sahiptir. Bu ayrımı doğru yapmak, Arapça kelime hazinesi ve telaffuz öğreniminde özellikle önemlidir.
ز (Ze) Harfi Nasıl Yazılır?
ز harfinin yazımı oldukça basittir. Küçük bir yukarı doğru çizgiyle başlar, ardından sola doğru kıvrılarak aşağı iner. Bu kıvrımın üzerine yerleştirilen küçük bir nokta, harfi ر harfinden ayırır.
Bağlantı kuralları açısından ز , kendisinden sonra gelen harfle birleşmez; yalnızca kendisinden önce gelen harfe bağlanır. Bu özelliğiyle ر harfiyle benzerlik gösterir.
Bu nedenle ز , kelime başında, ortasında ve sonunda temel şeklini büyük ölçüde korur. Tek başına yazıldığında da başka bir harften sonra geldiğinde de kendine özgü formunu muhafaza eder; yalnızca sağdan bağlandığında bağlantı noktası değişir.
Arapça ‘ز’ (Ze) harfinin kelime başındaki kullanımı
Yağ
zeyt
زَيت
Aşçı yemeğe yağ ekledi.
edâfe’t-tâhî ez-zeyte ile’t-ta‘âm
أضافَ الطَّاهِي الزَّيتَ إلى الطَّعَامِ.
Ziyaret
ziyâre
زيارة
Arkadaşımı hastanede ziyaret ettim.
kumtu bi-ziyâreti sadîkî fi’l-musteşfâ
قُمتُ بِزيارةِ صَديقي فِي المُستَشفى.
Zürafa
zerâfe
زرافة
Hayvanat bahçesindeki zürafanın fotoğrafını çekmek için kamerayı getirdik.
ahdarnâ el-kâmirâ li-tasvîri’z-zerâfeti fî hadîkati’l-hayevân
أحضَرنَا الكاميرا لِتَصويرِ الزَّرافةِ فِي حَديقَةِ الحَيوَانِ.
Çiçek
zehre
زهرة
Bahçeden güzel bir çiçek kopardım.
kataftu zehraten cemîleten mine’l-hadîka
قَطَفتُ زَهرةً جمِيلةً من الحَديقةِ.
Şişe
zücâce
زجاجة
Şişeyi suyla doldurdum.
mele’tu’z-zücâcete bi’l-mâ’
مَلأتُ الزُّجاجةَ بِالماءِ.
Tarım / Ekim
zirâa
زراعة
Ağaç dikimi çevrenin korunması için gereklidir.
tu‘addü zirâatü’l-eşcâri darûriyyeten li-himâyeti’l-bîe.
تُعَدُّ زِراعةُ الأشجَارِ ضَرُورِيَّةً لحِمايةِ البِيئةِ.
Arapça ‘ز’ (Ze) harfinin kelime ortasındaki kullanımı
Geyik
ğazâl
غَزال
Defterime bir geyik çizdim.
rasemtu gazâlen fî defterî
رَسَمتُ غَزالًا في دَفتَري.
Ev
menzil
منزل
Güzel bir evde yaşıyorum.
e‘îşu fî menzilin cemîlin
أعيشُ في منزلٍ جَميلٍ.
Terazi
mîzân
ميزان
Meyveleri tartmak için teraziyi kullandım.
istahdemtu’l-mîzâne li-vezni’l-fâkihe
اِستَخدَمتُ الميزَانَ لِوَزنِ الفاكِهةِ.
Kayak
tezellüc
تَزَلُُّج
Kışın buz üzerinde kayak yapmayı seviyorum.
uhibbu’t-tezelluce ‘ale’l-celîdi fi’ş-şitâ
أُحِبُّ التَّزَلُُّجَ على الجَليدِ فِي الشِّتاءِ.
Şakalaşma
müzâh
مُزَاح
Öğrenciler öğretmenleriyle şakalaşmayı severler.
yuhibbu’t-tullâbu’l-müzâha me‘a ustâzihim
يُحِبُّ الطُّلّابُ المُزاحَ مع أُستاذِهِم.
Arapça ‘ز’ (Ze) harfinin kelime sonundaki kullanımı
Ekmek
hubz
خُبز
Babam her sabah taze ekmek alır.
yeşterî ebî el-hubze’t-tâzece kulle sabâh
يَشْتَرِي أَبِي الخُبْزَ الطَّازَجَ كُلَّ صَبَاحٍ.
Televizyon
tilfâz
تِلفاز
Annem akşamları televizyon izler.
tüşâhidu ummî et-tilfâze fi’l-mesâ
تشاهِدُ أُمّي التِّلفازَ في المَساءِ.
Hazine
kenz
كنز
Korsanlar adada gizli bir hazine buldu.
vecede’l-karâsinatu kenzen mahfiyyen fi’l-cezîra
وَجَدَ القراصِنةُ كَنزًا مَخفيًّا فِي الجَزيرةِ.
Aziz / Değerli
azîz
عَزيز
Değerli arkadaşıma bir mektup yazdım.
ketebtu risâleten ilâ sadîkî el-azîz
كَتَبتُ رِسالةً إلى صديقي العَزيزِ.
Pirinç
eruz
أرُز
Akşam yemeğinde tavuk ve pilav yedik.
ekelnâ ed-decâce me‘a’l-eruzzi ale’l-aşâ
أكَلنَا الدَّجاجَ مع الأرُزِّ على العَشاءِ.
Hızlı Test
Aşağıdaki kelimelerden hangisi 'ز' (Ze) harfiyle başlar?
A. ملعَب
B. زيت
C. نهر
D. جبَل
'ميزان' kelimesinin Türkçe karşılığı nedir?
A. Ayna
B. Terazi
C. Saat
D. Çanta
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin ortasında 'ز' (Ze) harfi YOKTUR?
A. مخَزن
B. زرافة
C. مزرَعة
D. مدرَسة
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin sonunda 'ز' (Ze) harfi YOKTUR?
A. كنز
B. إنجاز
C. جوز
D. ميزان
- B. زيت
- B. Terazi
- D. مدرَسة
- D. ميزان
Son söz
İşte ز harfi bu kadardı! Umarız öğrenmesi hem kolay hem de eğlenceli olmuştur. Bu harfi daha fazla pekiştirmek için, bildiğiniz diğer Arapça kelimeler arasında ز harfi geçenleri düşünün, bunları yazın ve basit cümlelerde kullanmaya çalışın.
Arap Alfabesi Serisi’ndeki diğer makalelere de göz atmayı unutmayın. Arapça öğreniminizi bir adım ileri taşımak için, AlifBee uygulamasını indirerek Arapça harfleri, özenle hazırlanmış alıştırmalarla pratik yapabilirsiniz.
