Sevgili Arapça öğrenenler, tekrar hoş geldiniz.
Bugün Arap alfabesinin dokuzuncu harfi olan ذ (Zâl) harfini öğreneceğiz.
Öncelikle ذ harfinin yazılışını ve telaffuzunu öğreneceğiz. Ardından, ذ harfinin kelimenin başında, ortasında ve sonunda nasıl göründüğünü inceleyecek; onu doğru ve güvenli bir şekilde tanımanıza ve telaffuz etmenize yardımcı olacak örnekler ele alacağız.
Yazının sonunda ise yeni öğrendiğiniz harfle ilgili bilgilerinizi ölçebileceğiniz kısa bir test yer alacak.
ذ (Zâl) harfiyle yeni kelimeler keşfetmeye hazır mısınız?
ذ (Zâl) Harfinin Yazımı
Yazımda Arapça ذ (Zâl) harfi, şekil olarak د (Dâl) harfine çok benzer; aralarındaki temel fark, ذ harfinin üstünde bir nokta bulunmasıdır. Bu harf, kendisinden önce gelen harfe bağlanabilir; ancak kendisinden sonra gelen harfe bağlanmaz.
Örneğin ذهب (zeheb – “altın”) kelimesinde ذ harfi kelimenin başında bağımsız (yalıtılmış) formda yer alır ve kendisinden sonra gelen هـ (Hâ) harfine bağlanmaz.
ذ (Zâl) Harfi Nasıl Telaffuz Edilir
ذ harfi, ağızda د (Dâl) harfine yakın bir noktadan çıkarılır; ancak dil, üst ön dişlere doğru hafifçe itilerek telaffuz edilir. Türkçede birebir karşılığı yoktur; ancak “z” ile “d” arası, peltekçe söylenen bir “z” sesi gibi düşünülebilir.
Dil, üst ön dişlere hafifçe değdirilerek çıkarılır.
د harfi gibi, ذ harfi de Arapçadaki şemsi (güneş) harflerden biridir (الحروف الشمسية – el-hurûfu’ş-şemsiyye). Bir kelimenin başında belirli artikel ال (el-) geldiğinde, ل harfi okunmaz.
Örneğin الذَّهَب kelimesi el-zeheb şeklinde değil, ez-zeheb olarak okunur.
Arapça ‘ذ’ (Zâl) harfinin kelime başındaki kullanımı
Altın
zeheb
ذَهَب
Altından yapılmış bir kolye satın aldım.
iştereytü ıkdan masnûan mine’z-zeheb
اِشتَريتُ عِقدًا مَصنوعًا مِنَ الذَهَب.
Kurt
ziʼb
ذئب
Gezi sırasında ormanda bir kurt gördük.
raeynâ ziʼben fi’l-ğâbeti esnâe’r-rihle
رَأينا ذِئبًا في الغابةِ أَثناء الرِحلة
Kol / Dirsekten bileğe kadar olan kol
zirâ
ذِراع
Bisikletten düştükten sonra kolu kırıldı.
kusirat zirâ‘uhu ba‘de’s-sukûti mine’d-derrâce
كُسِرت ذِراعُهُ بعد السُّقوطِ من الدّرّاجةِ
Mısır
zura
ذُرة
Izgara mısır yemeyi seviyorum.
uhibbu ekle’z-zurati’l-meşviyye
أُحِبُ أَكلَ الذُّرةِ المَشويّة
Kuyruk
zeyl
ذيل
Tavus kuşunun kuyruğu güzeldi ve renklerle doluydu.
kâne zeylü’t-tâvûsi cemîlen ve melîen bi’l-elvân
كانَ ذَيلُ الطَاووسِ جَميلًا وَمَليئًا بالألوان
Arapça ‘ذ’ (Zâl) harfinin kelime ortasındaki kullanımı
Ders çalışma / Tekrar
müzâkere
مُذاكرة
İyi ders çalışmak sınavlarda başarıyı garanti eder.
el-müzâkeretü’l-ceyyidetü tazmenu leke’t-tefâvuku fi’l-imtihânât
المذاكرةُ الجيّدةُ تَضمنُ لكَ التّفوُّقَ في الامتِحاناتِ.
Ayakkabı
hizâ
حذاء
Mağazadan yeni bir ayakkabı satın aldım.
iştereytü hizâen cedîden mine’l-metcer
اِشتَريتُ حِذاءً جَديدًا مِنَ المَتجرِ.
Suçlu
müznib
مُذنب
Delilleri dinledikten sonra suçlu olduğunu itiraf etti.
i‘terefe bi’ennehu müznibun ba‘de semâ‘i’l-edille
اِعترفَ بِأنَّهُ مُذنِبٌ بَعدَ سماعِ الأَدلة
Yalan / Yalan söyleme
kezib
كَذِب
Yalan söylemek kabul edilemez bir davranıştır.
el-kezibu sülûkun ğayru makbûl
الكَذِبُ سُلوكٌ غَيرُ مَقبول
Defter / Not defteri
müzekkire
مُذَكِّرَة
Düşüncelerimi küçük bir deftere yazdım.
ketebtü efkârî fî müzekkiretin sağîra
كَتبتُ أَفكاري في مُذَكّرَةٍ صَغيرة
Arapça ‘ذ’ (Zâl) harfinin kelime sonundaki kullanımı
Fare
curuz
جُرذ
Bahçede koşan küçük bir fare gördüm.
şâhedtü curuzen sağîran yerkudu fi’l-hadîka
شاهَدتُ جُرذًا صَغيرًا يَركُضُ في الحَديقة
Öğrenci
tilmîz
تِلميذ
Bu, kitap okumayı seven çalışkan bir öğrencidir.
hâzâ tilmîzun müctehidun ve yuhibbu kırâete’l-kütüb
هذا تِلميذٌ مُجتَهدٌ وَيُحِبُ قِراءَةَ الكُتُب
Lezzetli
lezîz
لَذيذ
Dün gece restoranda lezzetli yemekler yedik.
tenâvelnâ ta‘âmen lezîzen fi’l-mat‘ami’l-leylete’l-mâdıye
تَناوَلنا طَعامًا لَذيذًا فِي المَطعَمِ اللَيلةَ الماضية.
Aldı
ehaze
أَخَذ
Çocuk oyuncağını aldı ve odasına gitti.
ehaze’t-tıflu lu‘betehû ve zehebe ilâ ğurfetih
أَخَذَ الطِفلُ لُعبَتَهُ وَذهَبَ إِلى غُرفته
Profesör / Öğretmen
üstâz
أُستاذ
Profesör bugünkü derste önemli bir konudan bahsetti.
tehaddese’l-üstâzu ‘an mevdû‘in mühimmin fi’l-muhâdarati’l-yevm
تَحَدثَ الأُستاذُ عَن مَوضوعٍ مُهمٍ في المُحاضَرة اليَوم
Hızlı Test
Aşağıdaki kelimelerden hangisi Arapça ذ (Zâl) harfiyle başlar?
A. نجم
B. ذَهَب
C. جبَل
D. بحر
مِذياع kelimesinin Türkçe karşılığı nedir?
A. Radyo
B. Hoparlör
C. Mikrofon
D. Televizyon
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin ortasında Arapça ذ (Zâl) harfi yoktur?
A. مُذَكِّرة
B. لذيذ
C. مدرسة
D. أذان
Aşağıdaki kelimelerden hangisinin sonunda Arapça ذ (Zâl) harfi yoktur?
A. أخذ
B. جرذ
C. رياض
D. نفذ
1. B. ذهب
2. A. Radyo
3. C. مدرسة
4. C. رياض
Son Söz
ذ (Zâl) harfini ustalıkla öğrenmek, sadece okumaktan fazlasını gerektirir — günlük tekrar ve eğlenceli pratik ister. Bu harfi içeren kelimelerle flash kartlar hazırlamayı deneyebilir ya da çevrenizdeki tanıdık nesneleri, ذ harfinin geçtiği Arapça isimlerle etiketleyebilirsiniz. Onu ne kadar sık görür ve söylerseniz, o kadar hızlı şekilde doğal hâle gelir.
Yeni harfler keşfetmeye hazır mısınız?
Becerilerinizi adım adım geliştirmeye devam etmek için Arap Alfabesi Serimizin diğer derslerine göz atın.
Ve Arapçayı doğal, eğlenceli ve etkili bir şekilde öğrenmek istiyorsanız, AlifBee Uygulamasını kaçırmayın. Arapçayı güvenle konuşmanız, okumanız ve yazmanız için hepsi bir arada güçlü bir öğrenme yol arkadaşı.
