Arapça’da “iyi geceler” demek isterken yanlışlıkla “günaydın” dediğinizi hayal edin. Arkadaş ortamında hoş bir espri olabilir; ancak dili yeni öğreniyorsanız ve karşınızdaki kişi yakın bir dostunuz değilse, bu durum olumsuz bir izlenim bırakabilir. Doğru ve yerinde kullanılan Arapça selamlaşmalar, ilk anda olumlu bir etki oluşturur, güven tesis eder ve dile duyduğunuz saygıyı gösterir.
Ayrıca merhaba, iyi geceler ve hoşça kal gibi temel Arapça kelime ve ifadeleri öğrendiğinizde, günlük konuşmaları başlatmak ve sürdürmek çok daha kolay hale gelir. Nitekim “iyi geceler” ifadesi Arapça’da en sık kullanılan selamlaşmalardan biridir. Ana dili Arapça olan kişiler bu ifadeyi neredeyse her gün kullanır; ister evde uyumadan önce, ister akşam saatlerinde arkadaşlarından ayrılırken.
Bu rehberde, Arapça’da “iyi geceler” demenin doğru telaffuz, lehçe ve kullanım bağlamıyla birlikte 7 farklı yolunu bir araya getirdik. Öğrenmeye hazır mısınız? Öyleyse başlayalım!
Arapça’da “İyi Geceler” Nasıl Denir?
Arapça’da “iyi geceler” ya da “iyi bir gece geçir” demenin birden fazla yolu vardır; bunlar arasında resmî kullanıma uygun ifadeler de bulunur. Her Arapça cümlenin kendine özgü bir anlamı ve tonu vardır. Bazıları daha sıcak ve samimi bir etki bırakırken, bazıları daha nazik ve resmî bir üslup taşır.
Arapça’da iyi geceler demek söz konusu olduğunda hem Fusha hem de bölgesel lehçeler yaygın olarak kullanılır. Aşağıda, vedalaşırken kullanabileceğiniz en yaygın Arapça ifadeleri ve kalıpları bir araya getirdik. Öğrenmenizi kolaylaştırmak için her ifadenin telaffuzunu, anlamını ve kültürel kullanım notlarını da ekledik; böylece hangi ifadeyi nerede ve ne zaman kullanmanız gerektiğini net bir şekilde anlayabilirsiniz.
Kısa bir ipucu: Telaffuza ve yazı formuna özellikle odaklanın. Bu, bir dili özellikle de Arapça’yı daha hızlı öğrenmenin en etkili yollarından biridir.
Dersin Özeti
Tusbihu alâ hayr - تُصْبِح عَلَى خَيْر
Türkçe
Okunuş
Arapça
İyi geceler. Hayırla sabaha eresin. (Erkek için)
tusbihu alâ hayr
تُصْبِح عَلَى خَيْر
(Kadın için)
tusbihîne alâ hayr
تُصْبِحِينَ عَلَى خَيْر
Tusbihu alâ hayr (تُصْبِحُ عَلَى خَيْر) Fusha’da “iyi geceler” demenin en yaygın yoludur. hayr (خَيْر) Arapça’da “iyilik” ve “esenlik” anlamına gelir ve Tusbih (تُصْبِح) “olmak / sabaha ermek” demektir. Gece birinden ayrılırken ya da yatmadan önce Tusbihu alâ hayr (تُصْبِحُ عَلَى خَيْر) ifadesini kullanabilirsiniz.
Ancak bir kadına hitap ederken Tusbihîne alâ hayr (تُصْبِحِينَ عَلَى خَيْر) demelisiniz. Ayrıca, Mısıra’a ya da Levant bölgesine seyahat ederseniz Tisbah alâ hêr (تِصْبَحْ عَلَى خِير) ifadesini duyabilirsiniz. Aynı anlama gelir; sadece daha kısa söylenir ve Levant ülkelerinde yaygın olarak kullanılır.
Arapça konuşan bir arkadaşınıza Tisbah alâ hêr (تُصْبِحْ عَلَى خَيْر) dediğinizde, size Ve ente min ehlihî (وَأَنتَ مِن أَهْلِهِ) diye karşılık verebilir; bu da “Sen de onun (iyiliğin) ehlinden olasın.” anlamına gelir.
Ahlâmun Saîde - أَحْلَامٌ سَعِيدَة
Türkçe
Okunuş
Arapça
Tatlı rüyalar. / Mutlu rüyalar.
ahlâmun saîde
أَحْلَامٌ سَعِيدَة
Listede ikinci sırada yer alan Ahlâmun Saîde (أَحْلَامٌ سَعِيدَة), birine hoş ve güzel rüyalar dilemenin samimi bir yoludur. Genellikle çocuklara ve yakın arkadaşlara söylenir. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Tusbiḥu alâ hayr (تُصْبِحُ عَلَى خَيْر) daha resmî bir ifade sunarken, Ahlâmun Saîde (أَحْلَامٌ سَعِيدَة) konuşmaya daha kişisel ve sıcak bir dokunuş katar.
Bu ifade tüm bölgelerde rahatlıkla anlaşılır. Ancak Levant lehçesinde Ahlâm hilve (أَحْلَام حِلْوَة) ifadesini duyabilirsiniz. Bu ifade genellikle çocuklara veya yakın aile bireylerine / arkadaşlara söylenir. Ayrıca Fas lehçesinde أَحْلَام زْوِينَة (Ahlâm zvîne) daha yaygındır. Bu kullanım, Fas’da günlük konuşmada sıkça kullanılan “زوين” (güzel) kelimesini yansıtır ve ifadeye yerel, kültürel bir tat katar.
Leyletun saîde - لَيْلَة سَعِيدَة
Türkçe
Okunuş
Arapça
İyi bir gece geçir. / Mutlu bir gece. (Körfez Arapçası)
leyletun saîde
لَيلَةٌ سَعِيدَة
Leyletun saîde (لَيْلَةٌ سَعِيدَة) Türkçe’deki “İyi geceler” ifadesinin Arapça karşılığıdır. Hem gündelik hem de resmî ortamlarda kullanılabilir; ancak kullanım ağırlığı daha çok resmî bağlamlardadır. Bu ifade yazılı Arapça’da, resmî konuşmalarda ve hitaplarda daha yaygındır. Özellikle kitaplarda ve haber bültenlerinde, resmî ve saygılı bir ton gerektiğinde sıkça tercih edilir.
Bununla birlikte, “mutlu” anlamına gelen Saîde (سَعِيدَة) kelimesini telaffuz ederken dikkatli olmak gerekir. Sa-ide ya da Sa-i-de şeklinde değil, doğru telaffuz Sa-ii-de şeklindedir. Karşılık olarak bir erkek için Leyletuke saîde (لَيْلَتُكَ سَعِيدَة), bir kadın için ise Leyletuki saîde (لَيْلَتُكِ سَعِيدَة) denebilir.
Laylatun Hâdi’ah - لَيلَةٌ هَادِئَة
Türkçe
Okunuş
Arapça
Huzurlu bir gece geçir. / Sakin bir gece olsun.
laylatun hâdi’ah
لَيلَةٌ هَادِئَة
Yatmaya giderken birinin Laylatun hâdi’ah (لَيْلَةٌ هَادِئَة) dediğini duymanız daha olasıdır. Türkçe’deki “Hayırlı geceler” ifadesine benzer şekilde, karşı tarafa huzurlu bir gece dilemek anlamına gelir.
Türkçe’deki karşılığı gibi, Laylatun hâdi’ah (لَيْلَةٌ هَادِئَة) Arapça’da iyi geceler dilemenin veya vedalaşmanın daha resmî bir yoludur. Tanıdıklara, iş arkadaşlarına ya da resmî ve nazik ortamlarda kullanılabilir. Ayrıca birine kart gönderirken ya da yazılı bir veda mesajında da oldukça uygundur.
Bu ifadede geçen Hâdi’ (هَادِئ) sıfatı “sakin” ve “dingin” anlamına gelir. Bu kelime yalnızca sakin bir uyku değil, aynı zamanda zihinsel huzur dileğini de yansıtır. Günlük samimi konuşmalarda daha az kullanılsa da, konuşmanıza zarif ve edebî bir ton katmak istediğinizde tercih edebilirsiniz.
Atmennâ leke nevmen hâni’en - أَتمَنَّى لَكَ نَومًا هَانِئًا
Türkçe
Okunuş
Arapça
Sana huzurlu bir uyku diliyorum. (Erkek için)
atmennâ leke nevmen hâni’en
أَتمَنَّى لَكَ نَومًا هَانِئًا
(Kadın için)
atmennâ leki nevmen hâni’en
أَتمَنَّى لَكِ نَومًا هَانِئًا
Atmennâ leke nevmen hâni’en (أَتَمَنَّى لَكَ نَوْمًا هَانِئًا) diğer ifadelere kıyasla öğrenmesi ve telaffuzu biraz daha zor olabilir. Ancak birine iyi geceler dilemenin en sıcak ve içten yollarından biridir. Bu ifadenin kelime anlamı “Sana huzurlu bir uyku diliyorum.”dur. Genellikle aile içinde veya yakın ilişkilerde, özellikle ebeveynlerin ya da büyüklerin çocuklarına hitap ederken kullandığı bir ifadedir.
Bir erkeğe hitap ederken “leke nevmen” (لَكَ نَوْمًا), bir kadına hitap ederken ise “leki nevmen” (لَكِ نَوْمًا) kullanmanız gerekir. Levant lehçesinde ise bir erkeğe Nûm el-henâ (نُوم الهَنَا) denebilir. Bir kadına ise Nûm el-avâfî (نُوم العَوَافِي) denebilir.
Bu ifadelerin farklı varyasyonlarını hatırlamakta zorlanıyorsanız, kelimeleri tek tek öğrenmek faydalı olabilir. Hanâ (هَنَا) “mutluluk, huzur” anlamına gelir. Avâfî (عَوَافِي) “sağlık” anlamına gelir. Eğer bir gruba hitap ediyorsanız Âfiye (عَافِيَة) kelimesi kullanılır.
Tâbet leylatuke - طَابَتْ لَيْلَتُكَ
Türkçe
Okunuş
Arapça
Gecen hoş olsun. / Gecen güzel geçsin. (Erkek için)
tâbet leylatuke
طَابَتْ لَيْلَتُكَ
(Kadın için)
tâbet leylatuki
طَابَتْ لَيْلَتُكِ
Listede sıradaki ifade olan Tâbet leylatuke (طَابَتْ لَيْلَتُكَ), Arapça’da iyi geceler dilemenin daha resmî ve edebî bir yoludur. Hatta klasik Arapça metinlerde, romanlarda, şiirlerde ve gazetelerde bu ifadeye rastlayabilirsiniz. Kelime anlamı “Gecen hoş olsun.” ya da “Gecen güzel geçsin.” demektir. Bir kadına hitap ederken Tâbet leylatuki (طَابَتْ لَيْلَتُكِ) demeniz gerekir.
Bu ifade geleneksel bir üslubu yansıtır ve Arap dil mirasına dair önemli bir ipucu sunar. Günümüzde kullanıldığında Arapça’nızı zarif, seçkin ve biraz da şiirsel gösterir.
Resmî bir ortamda ya da bir törende konuşmanızı bitirirken Tâbet leylatuke ifadesini kullanabilirsiniz; bu, hitabınıza daha rafine ve estetik bir ton katar. Her ne kadar arkadaşlarınıza da söylemeniz mümkün olsa da, günlük ve samimi ortamlarda yaygın olarak kullanılmadığını bilmek gerekir.
İmte mesâen - عِمْتَ مَساءً
Türkçe
Okunuş
Arapça
İyi bir akşam geçir. / Akşamın güzel olsun. (Erkek için)
imte mesâen
عِمْتَ مَساءً
(Kadın için)
imti mesâen
عِمْتِ مَساءً
İmte mesâen (عِمْتَ مَسَاءً), Tâbet leylatuke ifadesine benzer şekilde, Arapça’da iyi geceler ya da iyi akşamlar dilemenin klasik ve zarif bir yoludur. Kelime anlamı “İyi bir akşamın olsun.” ya da “Akşamın güzel geçsin.” demektir. Bir kadına hitap ederken İmti mesâen (عِمْتِ مَسَاءً)” demeniz gerekir. Bu ifade günümüzde nadiren kullanılır; ancak eski ve şiirsel Arapça üslubu anlamak açısından önemli bir örnektir.
Eski Arapça selamlaşmalarda bu ifadenin iki versiyonu bulunur: İmte sabâhan (عِمْتَ صَبَاحًا) – “Günaydın”. İmte mesâen (عِمْتَ مَسَاءً) – “İyi akşamlar”. Bu ifadeyi hatırlamanın en kolay yolu “İmte (عِمْتَ)” kelimesini öğrenmektir. Bu kelime, En‘ame Allâhu aleyke (أَنْعَمَ ٱللّٰهُ عَلَيْكَ) ifadesinden türemiştir.
Anlamı: “Allah sabahını/akşamını bereketli kılsın.” ya da “Allah sana nimet versin.” Bu yönüyle ifade, klasik Arapça selamlaşmaların dinî ve kültürel arka planını da yansıtır.
Arapça’da “İyi Geceler” Demenin Yollarını Gözden Geçirelim
Arapça’da “İyi Geceler” İfadelerini Kullanmak İçin 7 İpucu
Artık Arapça’da iyi geceler demeyi bildiğinize göre, daha hızlı öğrenmenize yardımcı olacak bazı önemli ipuçlarına birlikte göz atalım.
Arapça’da iyi geceler ifadelerini kullanmak için işte 7 öneri:
- İfadeleri hem Arap alfabesiyle hem Latin harfleriyle yazın, ardından yazarken yüksek sesle söylemeye çalışın. Bu teknik, Kuzey Karolina Üniversitesi tarafından da önerilen bir ezber yöntemidir ve ses ile harfler arasında bağlantı kurmanızı kolaylaştırır.
- Kiminle konuştuğunuzu bilin ve ifadeleri buna göre öğrenin. Arapça’da telaffuz ve kelimelerdeki küçük farklılıklar tüm anlamı değiştirebilir. Özellikle zamir kullanımlarındaki değişimlere dikkat edin.
- ”Tusbihu alâ hayr” ve ”Ahlâmun saîde” ifadelerini temel iyi geceler kalıplarınız olarak ezberleyin. İlkini resmî ortamlarda (büyükler, öğretmenler, yeni tanıştığınız kişiler), ikincisini ise samimi ortamlarda (aile ve yakın arkadaşlar) kullanın.
- Ana dili Arapça olan kişileri dinleyin. Mısır’da “Tisbah alâ hêr” dendiğini fark edeceksiniz. Levant bölgesinde ise “Tisbah alâ hê” şeklinde duyarsınız. Her iki lehçeyi duymak, kültür ve konuşma tarzındaki küçük farkları anlamanıza yardımcı olur.
- Kısa diyaloglarla pratik yapın. Örneğin:
- Tusbiḥu alâ hayr.
- Ve ente min ehlihî.
- Hedefinize uygun lehçeyi seçin. Mısır’ı ziyaret etmeyi planlıyorsanız Mısır Arapçasına odaklanın. Levant Arapçası çalışıyorsanız o versiyonları pratik edin.
- Bu ifadeleri günlük hayatınızda kullanın. Özellikle Arapça konuşanların bulunduğu ortamlardaysanız, yatmadan önce ya da gece bir ortamdan ayrılırken iyi geceler ifadelerini kullanın. Buna bir tebessüm ya da el sallama eklemek doğal alışkanlıklar geliştirmenizi sağlar. Kısa sürede ifadelerin kolay ve rahat geldiğini fark edeceksiniz.
Son Söz
Özetle, Arapça konuşurken önemli olan çok sayıda kelime bilmekten ziyade, doğru ifadeyi doğru zamanda kullanmaktır. Hangi iyi geceler ifadesinin ne zaman kullanılacağını ve nasıl karşılık verileceğini bilmek, Arapça’nızın doğal duyulmasını sağlar ve ana dili Arapça olan kişilerle akıcı bir bağ kurmanıza yardımcı olur.
Bu yüzden bu ifadeleri bu geceden itibaren kullanmaya başlayın. Pratik yapmak dili ustalıkla kullanmanın anahtarıdır! Bu geceden başlayarak yatmadan önce Tusbihu alâ hayr, bir aile üyesine ise Ahlâmun saîde demeyi alışkanlık haline getirin.
Her şeyi adım adım öğrenmeyi unutmayın ve süreç içinde gelişmeye odaklanın. Eğer bunaldığınızı hisseder ya da Arapça öğrenmenin size göre olmadığını düşünürseniz, rehberli dersler için AlifBee uygulamasını kullanabilirsiniz. Arapça öğrenmeyi herkes için eğlenceli ve heyecan verici bir yolculuğa dönüştürüyoruz!
