Ayaklar ve Bacaklarla İlgili Arapça Fiiller
Serimizde, vücut bölümleriyle bağlantılı olarak sıkça kullanılan Arapça fiillere odaklanan bir başka blog yazısına hoş geldiniz. Bu fiiller, günlük hayatta yaptığınız farklı eylemlerden bahsetmenize yardımcı olur.
Bu serideki önceki yazıları buradan okuyabilirsiniz (Gözler…).
Bugün, genellikle bacaklar ve ayaklar gibi vücut bölümleriyle kullanılan fiillere bakacağız. Bu fiiller; yürüme, koşma, tekme atma, dans etme gibi çok geniş bir faaliyet yelpazesini kapsar.
Arapça öğrenme yolculuğunuzda hangi seviyede olursanız olun, bu temel fiilleri öğrenerek her zaman ve her durumda işinize yarayacak önemli fiiller dağarcığınıza ekleyebilirsiniz.
Bu yazıda öğreneceğiniz on fiil için; fiilin şimdiki zaman ve geçmiş zaman hâllerini sunuyoruz. Ayrıca fiilin Türkçe anlamını, okunuşunu (transkripsiyon), üç adet örnek cümleyi ve fiilin anlamını ile hangi durumlarda kullanılabileceğini açıklayan kısa bir açıklamayı da bulacaksınız.
Hazır mısınız? Kaleminizi ve kâğıdınızı alın, adım adım birlikte ilerleyelim!
Fiil 1: يمشي \ مشى
Yürümek
yamşi / meşâ
Örnekler
أمثلة
Parkta birlikte yürüdük.
مشينا في المنتزه معًا
Her gün işe yürüyerek gider.
تمشي إلى العمل كلّ يوم
Şehrin etrafında yürüdüler.
مشوا حول المدينة
“مشى (meşâ)” fiili, işe yürüyerek gitmek ya da keyifli bir yürüyüş yapmak gibi günlük durumları ifade eden temel bir Arapça fiildir. Her ortamda rahatça kullanılabilmesi ve yaptığınız eylemleri başkalarına anlatmada önemli bir rol oynaması nedeniyle öğrenilmesi gereken olmazsa olmaz fiillerden biridir.
Fiil 2: يَجْري \ جَرَى
Koşmak
yecrî / cerâ
Örnekler
أمثلة
Geçen yıl koşu yarışına katıldı.
جرى في سباق الجري العام الماضي
Çocuklar oyun alanında koşuyordu.
كان الأطفال يجرون في الملعب
Formda kalmak için her sabah koşar.
تجري كل صباح لتحافظ على لياقتها
“جرى (cerâ)” fiili, yürümekten yani “مشى” fiilinden daha hızlı bir şekilde hareket etmeyi ifade eder; genellikle tempolu koşma ya da sprint atma anlamında kullanılır. Spor rutinlerinden bahsederken veya bir durumdaki aciliyeti ve hızı vurgulamak için farklı bağlamlarda kullanılabilir. Bu fiili bilmek, konuşmalarınızda daha dinamik eylemleri ifade etmenizi ve hız duygusunu karşı tarafa aktarmanızı sağlar.
Fiil 3: يَقِفُ \ وَقَفَ
Ayakta durmak / Durmak
yekıfu / vakafe
Örnekler
أمثلة
Yağmuru izleyerek pencerenin yanında durdu.
وقف جانبَ النّافذة يشاهد المطر
Saatlerce sırada durdular.
وقفوا في الطابور لساعات
Misafirlerini karşılamak için ayağa kalktı.
وقفت لتستقبلَ ضيوفها
“وقف (vakafe)” fiili, kişinin ayakları üzerinde dik pozisyonda durmasını ifade eder. Otobüs beklemek ya da sırada ayakta durmak gibi temel eylemleri anlatmak için kullanılır. Farklı durumlarda konum ve duruş belirtirken oldukça faydalı ve yaygın kullanılan bir fiildir.
Fiil 4: يَجْلِسُ \ جَلَسَ
Oturmak
yeclisu / celese
Örnekler
أمثلة
Dinlenmek için bankta oturduk.
جلسنا على المقعد لأخذ قسط من الراحة
Derste her zaman ön sırada oturur.
دائمًا تجلس في الصّفّ الأماميّ في الفصل
Kamp ateşinin etrafında oturup hikâyeler paylaştılar.
جلسوا حول المخيّم يتبادلون القصص
“جلس (celese)” fiili; sandalye, bank ya da herhangi bir destekleyici yüzey üzerine oturma eylemini ifade eder. Yemek için oturmak veya bir toplantıda yerini almak gibi günlük ve rutin durumları anlatmakta sıkça kullanılır. Bu fiili öğrenmek, günlük hayatta karşılaşılan pek çok durumu doğru ve doğal şekilde ifade etmenizi sağlar.
Fiil 5: يَقْفِزُ \ قَفَزَ
Zıplamak / Atlamak
yakfizu / kafaze
Örnekler
أمثلة
Kedi masanın üzerine zıpladı.
قفز القطّ على الطاولة
Spor rutininin bir parçası olarak ip atlar.
تقفز على الحبل كجزء من روتينها الرياضي
Çocuklar trambolinin üzerinde zıplıyordu.
كان الأطفال يقفزون على الترامبولين
“قفز (kafaze)” fiili, kişinin bacaklarını kullanarak yerden sıçramasını ifade eder. Bağlama göre heyecan, oyunculuk ya da aciliyet anlamı katabilir. Bu fiili kelime dağarcığınıza eklemek, daha enerjik ve hareketli eylemleri etkili bir şekilde anlatmanızı sağlar.
Fiil 6:يَرْكُلُ \ رَكَلَ
Tekme atmak
yerkulu / rakala
Örnekler
أمثلة
Topu kaleye tekmeledi.
ركل الكرة داخل المرمى
Dövüş sanatları dersinde tekmelerini çalıştı.
تدرّبت على ركلاتها خلال حصة الفنون القتاليّة
Futbolcu topa büyük bir güçle tekme attı.
ركل لاعب كرة القدم الكرة بقوةٍ كبيرةٍ
“ركل (rakala)” fiili, bir şeye ayakla vurmak / tekme atmak anlamına gelir. Spor yaparken ya da kendini savunma hareketlerini anlatırken farklı bağlamlarda kullanılabilir. Bu fiil, konuşmalarınıza fiziksel güç ve etki boyutu katar; kuvvet veya darbe içeren eylemleri ifade etmenizi sağlar.
Fiil 7: يَرْقُصُ \ رَقَصَ
Dans etmek
yerkusu / rakasa
Örnekler
أمثلة
Yeni evliler romantik müzik eşliğinde dans etti.
رقص العروسان على أنغام الموسيقى الهادئة
En sevdiği şarkılara dans etmeyi sever.
تحبُّ أن ترقص على أغانيها المفضلة
Çocuklar arkadaşlarının doğum günü partisinde dans etti.
رقص الأطفال في حفلة عيد ميلاد صديقهم
“رقص (rakasa)” fiili, müzik eşliğinde ritmik hareket etmeyi, çoğu zaman belirli adımları takip etmeyi ifade eder. Kültürel, sosyal veya kişisel yaratıcılık ve ifade biçimlerini anlatmak için kullanılır. Bu fiili bilmek; sanat, eğlence ve kutlamalar hakkında yapılan sohbetlere rahatlıkla katılmanızı sağlar.
Fiil 8: يَخْطُو \ خَطَى
Adım atmak
yahtû / hatâ
Örnekler
أمثلة
Islak zeminin üzerinden dikkatlice adım attı.
خطت بحذر على الأرض المبتلة
Su birikintisinden kaçınmak için geriye doğru bir adım attı.
خطى للخلف لتجنب بركة المياه
Dans gösterisi sırasında uyum içinde adım attılar.
خطوا بالتّوازي خلال العرض الرّاقص
“خطى (ḫatâ / hata)” fiili, tek bir adım atmayı ya da ayağı yeni bir konuma yerleştirmeyi ifade eder. Engel aşarken, dikkatli hareket ederken veya parmak uçlarında yürürken olduğu gibi bilinçli ve kontrollü hareketleri anlatmak için kullanılır. Yürüme ve hareketle ilgili daha ince ve özel eylemleri ifade etmek açısından oldukça faydalı bir fiildir.
Fiil 9: لَفَّ رِجْلَهُ
Bacak bacak üstüne atmak
leffe riclehu
Örnekler
أمثلة
Toplantı sırasında otururken bacak bacak üstüne attı.
لفّت رجلًا على رجل أثناء الجلوس في الاجتماع
Sandalyeye oturdu ve bacak bacak üstüne attı.
جلس على الكرسي ولفّ رجله
Konuşmacıyı dinlerken bacak bacak üstüne attı.
لفّ رجله أثناء الاستماع إلى المتحدث
“لفّ رجله” (leffe riclehu) ifadesi, otururken bir bacağı diğerinin üzerine koyma eylemini anlatır. Sosyal ortamlarda oldukça yaygın olan bu duruş; rahatlık, dikkat ya da bazen resmiyet göstergesi olabilir. Bu ifade, farklı durumlarda beden dili ve duruşu daha ayrıntılı ve doğal şekilde betimlemenize yardımcı olur.
Fiil 10: يَمُدّ رِجلَيه \ مَدَّ رِجْلَيْه
Bacaklarını uzatmak / Esnetmek
yemuddu ricleyh / medde ricleyh
Örnekler
أمثلة
Uzun süre oturduktan sonra bacaklarını uzattı.
مدَّت رجليها بعد الجلوس لفترةٍ طويلةٍ
Kas sertliğini azaltmak için bacaklarını uzattı.
مدَّ رجليه للتّخفيف من صلابة العضلات
Uzun yolculuk sırasında bacaklarını uzatmak için mola verdiler.
أخذوا استراحة لتمديد أرجلهم خلال رحلة القيادةِ الطّويلة
“مدّ رجليه” (medde ricleyh) ifadesi, genellikle rahatlamak ya da kas gerginliğini azaltmak amacıyla bacakları ileri doğru uzatmayı anlatır. Yoga yapmak, egzersiz sonrası gevşemek veya uzun süre oturduktan sonra mola vermek gibi durumlarda kullanılır. Bu ifade, konuşmalarınızda rahatlama ve fiziksel iyi olma hâlini doğal bir şekilde aktarmanıza yardımcı olur.
Son söz
Bunlar, farklı bağlamlarda nasıl kullanılabileceklerini gösteren örneklerle birlikte sunduğumuz 10 yeni fiildi. Bu yazıyı keyifle okuduğunuzu ve sizin için faydalı olduğunu umuyoruz.
Unutmayın ki bu yeni fiilleri gerçekten ustalıkla kullanabilmenin yolu, onları pratikte aktif olarak kullanmaktan geçer.
