Arap Kültürlerinde Beden Dilinin Rolü
Arapçayı bu kadar güzel ve davetkâr kılan şey, onun yalnızca bir dil olmaması; birçok farklı yolla ifade edilen bütünlüklü bir kültür olmasıdır.
Arapça konuştuğunuzda yalnızca kelimelerle iletişim kurmazsınız. Beden diliniz de en az sözler kadar önemlidir. Arap kültüründeki sıcaklık ve misafirperverlik, yalnızca konuşma biçimlerinde değil, aynı zamanda hareketlerinde de kendini gösterir.
Hatta iki Arapça konuşan kişi, tek bir kelime bile söylemeden kısa bir sohbet gerçekleştirebilir. İnsanların ellerini belirli bir şekilde kaldırdığını ve karşısındaki kişinin de aynı hareketle karşılık verdiğini sıkça görürsünüz. Bu, Arapların selamlaşma biçimlerinden sadece biridir. Bununla birlikte, bu jestler ana dili Arapça olmayanlar için, kelimeleri biliyor olsalar bile, her zaman kolay anlaşılmaz.
Bu nedenle, bir Arap ülkesini ziyaret ederken ya da Arap dünyasından biriyle iletişim kurarken kültürel yanlış anlaşılmaları önlemenize yardımcı olacak, 10 temel Arap el hareketi ve anlamlarını içeren kapsamlı bir rehber hazırladık.
Yaygın Arap El Hareketleri ve Gerçek Anlamları
Bu liste, Orta Doğu’da ve Kuzey Afrika ile Körfez’deki diğer Arap ülkelerinde sıkça görülen en yaygın Arap el hareketlerini ve bunların ne anlama geldiğini açıklar.
Göğse ya da Kalbe El Koymak - Minnettarlık
Bu hareketi anlamak oldukça kolaydır. Kişinin elini, genellikle sağ elini, göğsünün (kalbinin) üzerine koyup hafifçe öne doğru eğilmesiyle yapılır.
Anlamı bağlama göre değişebilir; ancak genel olarak samimiyeti ve saygıyı ifade eden sıcak bir jesttir. En sık olarak, özellikle kelimelerin gereksiz ya da fazla resmî kaldığı durumlarda, teşekkür etmek amacıyla kullanılır.
Başın Üzerine El Koymak - Saygı İfadesi
Bu, kişinin başının üst kısmına elini dokundurduğu bir başka el hareketidir. Saygı, sıcaklık ve gönüllülük ifade etmek için kullanılır.
Çoğu zaman, birine duyulan saygıyı ve ona değer verildiğini göstermek amacıyla yapılır, özellikle biri sizden bir ricada bulunduğunda. Bu hareketle, karşı tarafa memnuniyetle yardımcı olacağınızı ve onu hoş karşıladığınızı ifade etmiş olursunuz.
Soru El Hareketi
Bu harekette el, genellikle sağ el, kişinin önünde, avuç içi yukarı bakacak şekilde tutulur; parmaklar hafifçe açık olur ve el hafifçe sallanır ya da titretilir.
Arapça konuşanlar için bu jest, adeta bir ünlem işareti gibidir. Bağlama göre “Neden?”, “Ne demek istiyorsun?” ya da “Nasıl?” anlamlarına gelebilir. Söz kullanmadan şaşkınlık, kafa karışıklığı veya inanmazlık ifade etmenin bir yoludur.
Bu hareket özellikle Mısır ve Levanten Arapçasında, hızlı ve duygusal konuşmalar sırasında son derece sık görülür.
“Boş Ver” El Hareketi
Bu harekette el, avuç içi aşağı bakacak şekilde sallanır. Genellikle “boş ver”, “uğraşmaya değmez” ya da daha sert bir bağlamda “beni rahat bırak” anlamına gelir.
“Dur” El Hareketi
Bu hareket muhtemelen tanıdıktır: El hafifçe kaldırılır ve avuç içi karşı tarafa dönük olur. Basitçe “dur” anlamına gelebileceği gibi, “hayır” demenin de bir yolu olabilir.
Örneğin, biri size yiyecek ya da içecek ikram ettiğinde, önce kabul edip ardından daha önce bahsettiğimiz teşekkür jestini (göğse el koyma) ekleyebilirsiniz.
Ancak Araplardan gelen ikramı geri çevirmeyi pek önermeyiz; çünkü sizi doyurana kadar vazgeçmezler!
Her İki El Açık, Avuçlar Yukarı
Bu hareket birçok kültürde yaygın olarak tanınır ve Arap kültüründe de aynı anlama gelir. “Bilmiyorum” ya da “Ne yapabilirim ki?” ifadesini anlatır. Genellikle belirsizlik veya çaresizlik duygusunu güçlendirmek için omuzların hafifçe kaldırılmasıyla birlikte yapılır.
Bileğe İşaret Parmağıyla Dokunma (“Geç Kaldık”) Hareketi
Bu jest, birçok başka kültürde de tanıdıktır. Bir elin işaret parmağıyla diğer elin bileğinin üstüne, sanki saat tıklatıyormuş gibi dokunularak yapılır.
Peki neden Arap kültüründe özellikle anlamlıdır? Çünkü Arapların dakiklik konusunda pek ünleri yoktur. Bir davetiyede saat 20.00 yazıyorsa, kimse 21.15’ten önce gelmez. Dolayısıyla bir Arap bu hareketi yapıp size “geç kaldın” diyorsa, inanın, gerçekten çok geç kalmışsınızdır.
Avuçlar Yukarı, Eller Başın Üzerinde (Dua / İnşallah)
Son olarak,ama kesinlikle en az önemli olmayan, inşallah hareketi gelir. Bu jest, genellikle bir kişi iyi bir şeyin gerçekleşmesini umduğunu dile getirdiğinde konuşma sırasında kullanılır. Aynı zamanda insanların “ya rab” diyerek, “amin” anlamında Tanrı’ya yakardıklarını ifade ederken de görülür.
Yaygın kanının aksine, bu hareket yalnızca İslami bir jest değildir. Her ne kadar Müslümanlar tarafından dua ederken kullanıldığı bilinse de, Arap kültüründe genel olarak yaygındır ve sadece İslam’a özgü değildir.
İnşallah ifadesinin ve Arapçadaki diğer İslami kalıpların anlamları hakkında daha fazlasını öğrenmek için okumaya devam edebilirsiniz.
Ana Dili Arapça Olmayanları Şaşırtabilecek El Hareketleri
Başparmak ile İşaret Parmağının Birleşmesi (Küçük Daire)
Bu hareket, bağlama göre iki çok farklı anlama gelebileceği için kafa karıştırıcı olabilir. Ya “mükemmel” ya da “tam olarak öyle” anlamını taşır; ya da daha ince bir uyarı olarak, birine karşı sabrınızın tükenmekte olduğunu ima eder.
Hangi anlamın geçerli olduğunu nasıl anlarsınız? Bulunduğunuz ortamı iyi okuyun, konuşma tonu, yüz ifadeleri ve içinde bulunulan durum genellikle bunu açıkça ortaya koyar.
“Bekle” El Hareketi
Tüm beş parmağı bir araya getirin (başparmak diğer parmaklara değerek sivri bir şekil oluşturur), avuç içi yukarı bakacak şekilde eli tutun; parmaklar hafifçe yukarıyı göstersin. Ardından eli nazikçe yukarı aşağı hareket ettirin. Bu jest, farklı kültürlerde farklı anlamlar taşıdığı için Arapça bilmeyenleri şaşırtabilir. Örneğin İtalyanlar bu hareketi sıkça kullanır; ancak Arap kültüründe anlamı farklıdır. Arapçada genellikle “bekle” ya da “yavaşla” demek için kullanılır.
Yine de bu hareketi kullanırken dikkatli olmak gerekir; çünkü birinin yüzüne çok yakın yapıldığında ya da sert yüz ifadeleriyle birleştiğinde kaba olarak algılanabilir. Kibar kalmasını sağlamak için yavaş hareketlerle ve yumuşak, sakin bir yüz ifadesiyle kullanmak en doğrusudur.
Neden Arap El Hareketlerini Pratik Etmeliyim?
Çünkü Arapçada ana dil seviyesinde iletişim kurmak istiyorsanız, bu adım son derece önemlidir. Arapça, kelimeler ve cümlelerin çok ötesine geçen, son derece ifade gücü yüksek bir dildir. Bu nedenle bu jestleri kullanmak, iletişiminizde özgüven ve akıcılık sergilemenin bir yoludur.
Ancak kendinizi strese sokmayın, kısa sürede alışacaksınız. Artık ne anlama geldiklerini bildiğinize göre, zaman zaman karıştırmaktan da çekinmeyin; yalnızca bağlama dikkat etmeyi unutmayın, aksi hâlde istemeden daha büyük bir yanlış anlaşılmaya yol açabilirsiniz.
Son Söz
Böylece Arap dünyasının genelinde kullanılan 10 temel Arap el hareketini ele almış olduk. Elbette belirli bölgelere özgü başka işaretler de vardır. Bunlar, ses tonu ve yüz ifadeleriyle birlikte, çok sayıdaki YouTube videosu aracılığıyla kolayca keşfedilebilir.
İncelediğimiz işaretlerin bazıları tehdit ya da uyarı amacıyla kullanılsa da, büyük bir kısmı oldukça sıcak ve dostçadır; selamlaşma, saygı gösterme ve takdir ifade etmenin bir yolu olarak kullanılır.
Öğrendiklerinizi tamamlamak veya öğrenme deneyiminizi daha da zenginleştirmek için temel Arapça selamlaşmaları pratik etmek isterseniz, Alifbee uygulamasını indirerek keyifli ve kapsamlı bir öğrenme yolculuğunun kilidini açabilirsiniz.
