Ramazan’da Yemekler
Ramazan, dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlar için oruç, tefekkür ve dayanışma ayıdır. Aynı zamanda mutfak geleneklerinin ön plana çıktığı özel bir dönemdir.
Ailelerin ve dostların gün batımında bir araya gelerek oruçlarını açtıkları iftar sofraları; yalnızca lezzetli değil, aynı zamanda kültürel ve dini anlamlar taşıyan zengin yemek çeşitleriyle donatılır.
Bu blog yazısında, Arap ülkelerinde Ramazan ayı boyunca sıkça tüketilen ve köklü bir mutfak mirasını yansıtan 12 popüler Ramazan yemeğini ele alıyoruz.
فَتُّوش
Fettuş (Ekmek Salatası)
Fettuş 
Fettuş, taze sebzeler, kızartılmış pita ekmeği ve ekşi-ferah bir sosun birleşimiyle hazırlanan bir salata türüdür. Başlıca malzemeleri genellikle domates, salatalık, turp, soğan, maydanoz, nane ve kızartılmış pita ekmeği parçalarıdır. Sosu ise çoğunlukla limon suyu, zeytinyağı, sarımsak, sumak ve tuz karışımından oluşur.
Genellikle başlangıç veya yardımcı yemek olarak servis edilen Fettuş, Ramazan ayında sıkça tercih edilen lezzetlerden biridir. Uzun süren bir oruç gününün ardından enerji sağlamaya yardımcı olan vitamin, mineral ve lif açısından zengindir. Taze sebzeler, aromatik otlar ve kızartılmış pita ekmeğinin birleşimi; lezzet ve doku açısından keyifli bir denge sunar.
حَساء
Çorba
Hasâ 
Çorba (Arapça: حساء), özellikle Arap ülkelerinde Ramazan ayı boyunca sıkça tüketilen geleneksel bir yemektir. Doyurucu ve besleyici yapısıyla iftar sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alır.
Ramazan çorbası genellikle mercimek, arpa şehriye, pirinç, çeşitli sebzeler ile et veya tavuk gibi farklı malzemelerle hazırlanır. Kullanılan içerikler; bölgesel damak zevklerine ve aile tariflerine göre çeşitlilik gösterebilir.
فَتّة
Fette
Fette 
Fette (Arapça: فتة), özellikle Mısır ve Levant (Doğu Akdeniz) bölgesinde oldukça popüler olan geleneksel bir Orta Doğu yemeğidir. Pita ekmeği, et, sebzeler ve çeşitli soslar ile malzemelerin katmanlar hâlinde bir araya getirilmesiyle hazırlanır. “Fette” ismi, Arapçada “kırmak” veya “ufalamak” anlamına gelen “Fatt” kelimesinden türemiştir; bu da pita ekmeğinin parçalanarak yemeğin temelini oluşturmasına atıfta bulunur.
Fette genellikle kızartılmış veya fırınlanarak çıtır hâle getirilmiş pita ekmeğinin üzerine farklı malzemelerin katmanlanmasıyla yapılır. Nohut, pirinç, yoğurt, sarımsaklı sos, tahin sosu ve kuzu eti, tavuk ya da dana eti gibi protein kaynakları sıkça kullanılır. Yemeğin üzerine çoğunlukla çam fıstığı veya badem gibi kavrulmuş kuruyemişler ile maydanoz ya da kişniş gibi taze yeşillikler eklenir.
قَطايف
Taş Kadayıf
Katâyif 
Katâyif (Arapça: قطايف), özellikle Ramazan ayında oldukça popüler olan geleneksel bir Levant tatlısıdır. İnce, pankek benzeri bir hamurun; kuruyemiş, kaymak veya peynir gibi çeşitli tatlı iç harçlarla doldurulmasıyla hazırlanır. Doldurulan hamurlar katlanır ve altın rengini alana kadar kızartılır.
Katâyif genellikle şerbet veya bal ile servis edilir ve Ramazan sofralarının en sevilen tatlıları arasında yer alır.
تَمر هِندي
Demirhindi İçeceği
Temr Hindi 
Demirhindi içeceği (Arapça: تمر هندي), Ramazan ayında sıkça tüketilen ferahlatıcı bir içecektir. Demirhindi meyvesinin özünden hazırlanır; su, şeker ve bazen limon suyu ile karıştırılarak tatlı-ekşi bir lezzet elde edilir.
Lezzetli olmasının yanı sıra sindirime destek olmasıyla da bilinen demirhindi içeceği, oruç açarken tercih edilen ideal içeceklerden biridir.
عِرقسوس
Meyan Kökü İçeceği
Irk Sûs 
Meyan kökü içeceği (Arapça: عرقسوس), özellikle Mısır ve Levant bölgesinin bazı yerlerinde Ramazan ayında sıkça tüketilen geleneksel bir içecektir. Meyan kökü özünden hazırlanan bu koyu renkli ve tatlı içecek, kendine özgü aromasıyla bilinir.
Serinletici etkileri olduğuna inanılan meyan kökü içeceği; sindirime yardımcı olması ve boğaz ağrılarını hafifletmesi gibi faydalarıyla da tercih edilir.
سَمبوسك
Sambusa
Sambusek 
Sambusek (Arapça: سمبوسك), Ramazan ayında sıkça tercih edilen popüler bir başlangıçtır. Baharatlı patates, soğan, bezelye veya kıyma gibi tuzlu iç harçlarla doldurulan hamurların kızartılması ya da fırınlanmasıyla hazırlanır.
Kökeni Orta Doğu’ya dayanan sambusek, çıtır dış yüzeyi ve lezzetli iç harcı sayesinde günümüzde dünya genelinde sevilen atıştırmalıklar arasında yer alır.
مَعروك
Marûk (Ramazan Ekmeği)
Marûk 
Marûk (Arapça: معروك), “Ramazan ekmeği” olarak da bilinen, zengin içerikli ve hafif tatlı bir ekmek türüdür. Genellikle hurma, anason ve susam ile aromalandırılır. Çoğunlukla büyük ve yuvarlak somunlar hâlinde hazırlanır; sahurda veya iftar sofralarında tüketilir.
Yumuşak dokusu ve hafif tatlı lezzeti sayesinde Ramazan boyunca hem doyurucu hem de keyifli bir seçenek olarak öne çıkar.
بَقلاوة
Baklava
Baklâva 
Baklava (Arapça: بقلاوة), ince yufka katmanları arasına yerleştirilen kıyılmış kuruyemişlerle hazırlanan ve şerbet ya da bal ile tatlandırılan zengin ve tatlı bir hamur işidir. Orta Doğu ve Akdeniz mutfağının pek çok ülkesinde geleneksel bir tatlı olarak bilinir ve özellikle Ramazan ayında sıkça tüketilir.
İnce yufkanın sağladığı çıtır doku ile kuruyemişlerin aromatik lezzeti birleşerek her lokmada yoğun ve keyifli bir tat sunar.
تمر
Hurma
Temr 
Hurma (Arapça: تمر), Ramazan ayında temel gıdalardan biridir ve doğal şeker içeriği sayesinde hızlı enerji sağladığı için geleneksel olarak oruç açarken tüketilir. Lif, potasyum ve çeşitli vitamin-mineraller açısından zengin, oldukça besleyici bir besindir.
Ramazan’da hurma ile oruç açma geleneği, Hz. Muhammed dönemine kadar uzanan köklü bir uygulama olarak günümüze kadar devam etmiştir.
لَبَن
Yoğurt
Leben 
Yoğurt (Arapça: لَبَن), Ramazan ayında hem içecek olarak hem de yemeklerin yanında sıkça tüketilen besleyici bir gıdadır. Protein, kalsiyum ve diğer temel besin öğeleri açısından zengindir.
Özellikle iftarda porsiyonların arttığı dönemlerde sindirimi desteklemesi sayesinde sağlıklı ve dengeli beslenmeye katkı sağlar.
أرز بالحليب
Sütlaç
Ruzz bil Halib 
Ruzz bil Halib (Arapça: أرز بالحليب), kökeni Mısır’a dayanan ve Orta Doğu’da oldukça popüler olan bir tatlıdır. Kısa taneli pirinç, süt, şeker ve gül suyu ile hazırlanan bir tür sütlaçtır. Pirinç, süt içinde yumuşayıp kremamsı bir kıvam alana kadar pişirilir; ardından şeker ve gül suyu eklenerek aromalandırılır. Üzeri genellikle badem veya Antep fıstığı gibi kuruyemişlerle; bazen de kuru üzüm ya da kuru meyvelerle süslenir.
“رز بحليب” ifadesi Arapçada kelime anlamıyla “sütlü pirinç” demektir. Ramazan ve bayram gibi özel günlerde sıkça tüketilen geleneksel bir tatlıdır. Ayrıca pek çok Orta Doğu ülkesinde sokak lezzeti olarak da oldukça yaygındır ve genellikle seyyar tezgâhlarda veya küçük dükkânlarda satılır.
Gül suyunun verdiği hafif çiçeksi aroma sayesinde zarif ve hoş kokulu bir lezzet sunar. Kremamsı dokusu ve tatlı yapısıyla her yaştan insanın severek tükettiği klasik bir tatlıdır.
Son Söz
Ramazan’ın en sevilen 12 lezzetiyle Müslümanların en kıymetli ayının tatlarını ve geleneklerini birlikte keşfettikten sonra, bu dönemin yalnızca bir oruç zamanı olmadığını açıkça görüyoruz. Ramazan; inancın, ailenin ve kültürel mirasın, sofralar etrafında hayat bulduğu özel bir zaman dilimidir.
Ramazan, dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan tarafından yaşanmaya devam ettikçe, bu yemeklerin köklü mirası da varlığını sürdürmektedir.
Bugünkü blog yazımızı beğenmiş olmanızı ve bu özel dönemde öne çıkan lezzetli Ramazan yemeklerini tanımanıza katkı sağlamasını umut ediyoruz.
Ve son olarak: تَقَبّلَ اللهُ صِيامَكم — Tekabbelellâhu Sıyâmekum
“Allah orucunuzu kabul etsin.”
Ramazan gelenekleri ve anlamları hakkında daha fazlasını öğrenmek için ilgili yazımıza da göz atabilirsiniz.
Uygulamamız aracılığıyla Arapça öğrenme fırsatını kaçırmayın.
Tüm seviyelere uygun şekilde hazırlanmış, dil uzmanlarımız tarafından oluşturulan hızlı dersler ve Arap kültüründen zengin günlük yaşam senaryolarını içeren geniş bir egzersiz yelpazesi sizleri bekliyor.
Ayrıca uygulama, gelişiminizi kolay ve anlaşılır şekilde takip edebilmeniz için canlı istatistikler de sunmaktadır.
