Aile Hakkında En Sık Kullanılan 10 Arap Atasözü

Ana dili Arapça olan bir kişi, bir atasözünü nadiren durup dururken, sebepsiz yere söyler. Genellikle, az önce yaşanan bir olayın kendisine o atasözünün anlamını hatırlatması üzerine bu kalıplara başvurur. Örneğin, küçük bir erkek çocuğun tıpkı babası gibi davrandığını fark eden biri hemen “El-veledü sırru ebîh” (الوَلَدُ سِرُّ أَبيه) diyebilir. Burada atasözü, az önce meydana gelen duruma yapılmış kısa ve etkili bir yorum işlevi görür.

Birçok konuşmacı, kurduğu cümlenin genelinde kendi yerel lehçesini kullansa da atasözünün kendisini herkesçe bilinen resmi (Fesih) formunda korur. Bu durum özellikle “Hâzeş-şiblü min zâkel-esed” (هَذَا الشِّبلُ مِن ذَاكَ الأَسَد) ve “Men şâbehe ebâhu femâ zalem” (مَن شابَهَ أباهُ فما ظَلَم) gibi edebi ifadelerde çok yaygındır. Konuşmacının bu atasözlerinden alıntı yapmak için tüm sohbeti resmi Arapçaya çevirmesi gerekmez; lehçe konuşurken araya bu kalıpları aynen yerleştirebilir.

Ayrıca ses tonu ve yüz ifadesi de atasözünün anlamını doğrudan etkiler. Örneğin, “El-akâribü akârib” (الأَقارِب عَقَارِب) sözü, ciddi bir aile kavgasının ardından duyulan gerçek bir öfkeyi ifade edebileceği gibi; kuzenle yaşanan ufak bir fikir ayrılığından sonra arkadaşlar arasında şaka yollu da kullanılabilir. Benzer şekilde; kardeş, kuzen ve yabancı üçlemesini içeren atasözü de taraflı bir sadakat anlayışını tavsiye etmek için değil, genellikle var olan bu toplumsal gerçeği durum tespiti yaparak tanımlamak için kullanılır.

Arapça öğrenenlerin unutmaması gereken bir diğer nokta da her yaygın deyişin geleneksel bir halk atasözü olmadığıdır. Bazı ifadeler aslında bir şiir dizesi, dini bir metin veya edebi bir alıntı olarak ortaya çıkmış, ancak zamanla o kadar benimsenmiştir ki insanlar artık bunları birer atasözü gibi kullanmaya başlamıştır. Bu yüzden bir deyişi bizzat kullanmadan önce; o sözün nereden geldiğini, kulağa ne kadar resmi geldiğini ve hangi duyguyu barındırdığını öğrenmek her zaman en doğrusudur.