Bir qarashda: Bismillah بِسْمِ اللهِ deb yoziladi va «Alloh nomi bilan» degan ma’noni anglatadi. Musulmonlar ovqatdan oldin va boshqa ko’plab ishlarni bajarishdan oldin uni aytishadi. To’liq Basmala بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ bo’lib, unda rahm-shafqat bilan bog’liq Allohning ikki ismi qo’shiladi.
Ovqatdan oldin, biror faoliyat boshlanishida yoki Qur’on tilovatida Bismillani eshitishingiz mumkin.
Uzoqroq ibora, Basmala deb ataladi, unda Allohning ikki ismi Ar-Rahman va Ar-Raheem الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ «Mehribon, Rahm-shafqatli Alloh nomi bilan» degan ma’noni anglatadi. Ushbu ikki ism arab tilidagi rahma ildizidan kelib chiqqan bo’lib, «rahm-shafqat» degan ma’noni bildiradi.rahma, ya’ni “rahm-shafqat.”
Bu yerda ikkala shaklning ma’nosi va ularni to’g’ri ishlatish usuli keltirilgan.
Bismillah arab tilida nima degani?
Bismillah (بِسْمِ اللهِ) «Alloh nomi bilan» yoki «Xudo nomi bilan» degan ma’noni anglatadi. Bu harakatni Allohni tilga olib, Uning yordam va barakalarini so’rab boshlash g’oyasini ifodalaydi.
| Ma'no | Talaffuz | Arab tili | |
|---|---|---|---|
|
Alloh nomi bilan |
Bismillāh |
بِسْمِ الله
|
|
|
Mehribon, rahm-shafqatli Alloh nomi bilan
|
Bismillāhi r-Raḥmāni r-Raḥīm
|
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم
|
|
Bismillah so'zi so'zma-so'z
Bismillah ingliz tilida bitta so’zdek ko’rinishi mumkin, ammo arabcha ibora predlog, ot va Alloh nomidan tashkil topgan.
| Ma'no | Talaffuz | Arab tili | |
|---|---|---|---|
|
ichida, bilan yoki yordamida
|
bi |
بِـ |
|
|
ism |
ism |
اِسْم |
|
|
Alloh; Xudo
|
Allāh |
الله |
|
|
Alloh nomi bilan
|
Bismillāh |
بِسْمِ الله |
|
Bismillani to'g'ri talaffuz qilish
Oddiy talaffuz: Bis-mil-laah deb ayting. Bo’g’inlarni bog’lab, oxirgi ā tovushini qisqa i tovushlaridan ko’ra uzunroq qilib ayting.
Uni Bismillāh deb transliteratsiya qilinganini ko’rishingiz mumkin. ā ustidagi chiziq uzun unli tovush ni bildiradi, ya’ni qisqa unli tovushlarga qaraganda tovushni uzoqroq ushlab turish kerak.
To'liq Basmala talaffuzi
To’liq Basmalani o’qiyotganda, so’zlarni alohida-alohida keskin ajratmasdan bog’lab o’qish kerak.
Ulanib o’qishda, to’liq ibora Bismillāhi r-Raḥmāni r-Raḥīm deb talaffuz qilinadi. Al-Rahman va Ar-Raheem so’zlaridagi al- aniq artikli ar- deb talaffuz qilinadi, chunki ر (r) «quyosh harfi» hisoblanadi. l tovushi keyingi r tovushiga singib ketadi.
Basmala nima?
Basmala, shuningdek Basmala deb ham yoziladi, to’liq arabcha ibora بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ ning an’anaviy nomidir. Bu Islomdagi eng taniqli iboralardan biridir.
Bismilla va Basmala yaqin bog’liq. Bismillah «Alloh nomi bilan» degan ma’noni anglatadi. Basmala esa al-Raḥmān al-Raḥīm bilan davom etuvchi to’liq iborani bildiradi.
Qachon Bismillah aytamiz?
Biz Bismillani yaxshi yoki ruxsat etilgan oddiy harakatdan oldin aytamiz. Bu so’zlar e’tiborimizni Allohga qaratadi va niyat, minnatdorchilik hamda tavakkalni ifodalashi mumkin.
Ovqatlanish yoki ichishdan oldin
Bir hadisda, Payg’ambar Muhammad yosh hamrohga ovqatlanishdan oldin Alloh nomini tilga olishni buyuradi. Ovqat yoki ichimlikdan oldin Bismillah aytish islom odob-axloq qoidalarining bir qismi bo’lib, musulmonlarga Alloh nomi bilan boshlash va berilgan narsalar uchun shukr qilishni eslatadi.
Boshqa rivoyatda, Payg’ambar Muhammad (PBUH) bizga Bismillah bilan boshlashni unutganimizda aytadigan iborani o’rgatadi. Biz shunday deymiz: Bismillāhi awwalahu wa ākhirahu (بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ), ya’ni «Boshlanishida va oxirida Alloh nomi bilan.» (Sunan Abi Dawud 3767; Jamiʿ at-Tirmidhi 1858)
| Ma'no | Talaffuz | Arab tili | |
|---|---|---|---|
|
Boshlanishida va oxirida Alloh nomi bilan.
|
Bismillāhi awwalahu wa ākhirahu
|
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
|
|
O’qish yoki o’qishdan oldin
O’quvchi Qur’on o’qish, o’qish yoki imtihon topshirishdan oldin Bismillah aytishi mumkin. Masalan, arab tili darsida o’qituvchi يَلَّا، بِسْمِ اللهِ (yallā, bismillāh) deb aytishi mumkin, bu «Xo’p, boshlaymiz» degani.
Sayohatga chiqish yoki ish boshlashdan oldin
Kimdir mashinani haydashdan oldin, transportga chiqishdan oldin, ovqat pishirishni boshlashdan oldin, muhim xabar yozishdan oldin yoki loyiha boshlashdan oldin Bismillah eshitishingiz mumkin. Bismillah kundalik ishlar va muhim lahzalarda Allohni yodga olib boshlashga yordam beradi.
Bismillah kundalik arabcha misollarda
| Ma'no | Talaffuz | Arab tili | |
|---|---|---|---|
|
Alloh nomi bilan, boshlaymiz.
|
Bismillāh, linabdaʾ.
|
بِسْمِ الله، لِنَبْدَأْ.
|
|
|
Xo’p, boshlaymiz.
|
Yallā, bismillāh.
|
يَلَّا، بِسْمِ الله.
|
|
|
Ovqatlanishdan oldin Bismillah ayting.
|
Qul bismillāh qabla an taʾkul.
|
قُلْ بِسْمِ الله قَبْلَ أَنْ تَأْكُل.
|
|
|
Ishimni Alloh nomi bilan boshlayman.
|
Saʾabdaʾu ʿamalī bismillāh.
|
سَأَبْدَأُ عَمَلِي بِسْمِ الله.
|
|
|
Alloh nomi bilan; Allohga tavakkal qilamiz.
|
Bismillāh, tawakkalnā ʿalā Allāh.
|
بِسْمِ الله، تَوَكَّلْنَا عَلَى الله.
|
|
Ikkinchi misol kontekst tarjimaga ta’sir qilishini ko’rsatadi. Yallā, bismillāh diniy ma’nosini yo’qotmaydi, lekin suhbatda «Xo’p, boshlaymiz» degan signal sifatida ham ishlatilishi mumkin.
Bismillah Qur'onda
To’liq Basmala Surah al-Fotiha boshida paydo bo’ladi: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ. Bundan tashqari, Qur’ondagi boshqa suralarning barchasidan oldin keladi, faqat Surah at-Tovba bundan mustasno. Muslim olimlari al-Fotiha va boshqa suralarda ochilishdagi Basmalani alohida oyat deb hisoblash borasida fikrlar farq qiladi.
Basmala Surah an-Naml, 27:30 oyatida ham uchraydi. U yerda u Payg’ambar Sulaymonning Seba malikasi uchun yozgan xatini ochadi, tarixda o’z izini qoldirgan eng ilhomlantiruvchi arab ayollaridan biri. Bu ayniqsa foydali misol, chunki Basmala faqat sura boshidagi satr emas, balki oyatning o’zi qismidir.
“Alloh nomi bilan” iborasining ma'nosi
Bismilla faqat harakatni boshlash uchun ishlatiladigan ibora emas. Musulmonlar uchun uni aytish Allohni yodga olish, Uning yordamini so’rash va barakalarini tilash usuli hisoblanadi. Shuningdek, bu ibora kishini yaxshi niyat va mas’uliyat bilan harakat qilishga eslatadi.
Bu Bismillaning mohiyatini aks ettiradi: Allohni yodga olib, ongli niyat bilan boshlash.
Ushbu oddiy ibora musulmonlarga kundalik faoliyatlarida Allohni eslashga yordam beradi. Ovqatdan oldin minnatdorchilikni, o’qishdan oldin maqsadni belgilashni, sayohatdan oldin esa Allohga tavakkal qilishni eslatadi. Shu tariqa Bismillah oddiy ishlarni imon va yodga olish bilan bog’laydi.
Arab tilida Bismillani ko'rib chiqish
Oxirgi so'z
Bismillah qisqa arabcha ibora bo’lsa-da, musulmon hayotida muhim o’rin tutadi. Harakatdan oldin uni aytish Allohni eslash, Uning yordamini so’rash va yaxshi niyat bilan boshlashning oddiy usulidir.
Bu bizga kun davomida turli lahzalarda Allohga murojaat qilishni eslatadi. Biz uni sayohat qilishdan oldin, imtihon topshirishdan oldin, yangi narsani boshlashdan oldin yoki hatto ovqatlanishga o’tirishdan oldin aytishimiz mumkin.
Agar siz arab tilidagi umumiy islomiy iboralarni ko’proq o’rganmoqchi bo’lsangiz, quyidagilarni ko’rib chiqing 7 ta umumiy arab islomiy iboralari, Inshallah arab tilida ma’nosi, va Mashallah arab tilida.
Ko'p so'raladigan savollar
1. Bismillah so'zining ingliz tilidagi ma'nosi nima?
Bismillah “Alloh nomi bilan” yoki “Xudo nomi bilan” degan ma’noni anglatadi. Alloh arab tilida Xudo uchun ishlatiladigan so’z bo’lib, arab tilida so’zlashuvchi nasroniylar tomonidan ham qo’llaniladi.
2. Musulmonlar Bismillahni qachon aytishlari kerak?
Musulmonlar uni kundalik faoliyatlardan oldin, masalan ovqatlanish, ichish, o’qish, o’rganish, sayohat qilish va boshqa yaxshi yoki ruxsat etilgan ishlarni bajarishdan oldin odatda aytadilar.
3. Agar siz ovqatlanishdan oldin Bismillahni unutgan bo'lsangiz, nima demoqchisiz?
Bir hadisda Payg’ambar (sollallohu alayhi vasallam) bizga بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ (Bismillāhi awwalahu wa ākhirahu) iborasini o’rgatadi, bu “Boshlanishida va oxirida Alloh nomi bilan” degan ma’noni anglatadi.
